Woon je in een eenkamerappartement, dan ken je het probleem. Je bed staat er altijd, midden in de kamer of tegen de grootste wand, en het bepaalt de hele sfeer. Overdag is het een plek om je spullen op te dumpen, 's avonds moet je er weer omheen manoeuvreren om bij je bureau te komen. De kamer voelt kleiner dan hij is, simpelweg omdat je bed de hele dag zichtbaar blijft.
Er is een oplossing die in Nederland nog weinig wordt gebruikt buiten logeerkamers, maar die in steden als New York en Tokio al decennia de norm is in kleine appartementen: het wandbed. Een bed dat je 's ochtends gewoon tegen de muur klapt en dat daarna volledig uit het zicht verdwijnt.
Je bed bepaalt hoe groot je kamer voelt
Een bed is het grootste meubelstuk in bijna elke slaapkamer. Zet je het in een kamer van vijftien vierkante meter, dan is al snel een derde van de vloer onbruikbaar voor iets anders. Dat is geen probleem als die kamer alleen een slaapkamer is. Maar in een bachelor pad moet die ene kamer vaak ook kantoor zijn, zithoek, en de plek waar je iemand ontvangt. Een zichtbaar bed maakt dat lastig: niemand gaat relaxed op de bank zitten als er twee meter verderop een onopgemaakt bed staat.
Het effect is niet alleen praktisch, het is ook psychologisch. Een kamer waarin het bed verstopt zit, oogt groter en rustiger, ook al verandert het aantal vierkante meters helemaal niet. Je hersenen registreren minder "slaapkamer" en meer "ruimte om te leven".
Zo werkt een wandbed, en waarin het verschilt van een vouwbed
Een wandbed draait via gasveren verticaal of horizontaal de muur in en verdwijnt achter een paneel of kastdeur. De matras blijft erin liggen, je laat hem gewoon zakken en weer omhoog komen. Omdat het hele frame tegen de wand bevestigd is, kan de fabrikant er een kast, bureau of boekenplank tegenaan bouwen. Zo doet één meubelstuk meteen dubbel werk, net als de meubels die we eerder al behandelden die overdag iets anders worden dan 's nachts.
Een vouwbed of opklapbed is iets anders: dat is een los, vaak verrijdbaar bed dat je zelf dubbelklapt en wegzet, zonder vaste montage aan de muur. Goedkoper en makkelijker te verplaatsen, maar ook minder stevig en minder onderdeel van je interieur. Een slaapbank is weer een derde variant: die blijft een bank die je uitklapt, met een dunnere matras en meestal minder slaapcomfort. Voor een bachelor pad waar het bed dagelijks gebruikt wordt, is het wandbed meestal de beste keuze: het voelt als een echt bed, niet als een noodoplossing.
Het idee is ouder dan je denkt
Het wandbed wordt vaak de Murphy bed genoemd, naar William Lawrence Murphy, die rond 1900 zijn eerste patenten aanvroeg en in 1912 een patent kreeg op een "Disappearing Bed". Opklapbare bedden bestonden daarvoor al, maar Murphy maakte het concept populair vanuit een heel herkenbare reden: hij woonde in een eenkamerappartement in San Francisco en wilde er een vrouw ontvangen op een moment waarin het ongepast gold dat zij zijn slaapkamer zou binnengaan. Door zijn bed de muur in te laten verdwijnen, werd zijn slaapkamer tijdelijk een salon, zoals Wikipedia beschrijft. Ruim honderd jaar later lossen we exact hetzelfde probleem op: een kamer die er anders uitziet dan je bed doet vermoeden.
Waar je op moet letten voordat je een wandbed koopt
Een paar zaken bepalen of een wandbed in jouw kamer past:
- Plafondhoogte: een verticaal model heeft boven het bed extra ruimte nodig om te kunnen draaien. Meet dit voor je bestelt, niet erna.
- Stevige wand: het frame moet in de muur verankerd worden. Bij een gipsplaten scheidingswand zonder stevige verstijving is extra bevestiging nodig, anders houdt de muur het gewicht niet.
- Matrasdikte: de meeste wandbedden zijn gemaakt voor een matras tot ongeveer 18 tot 20 centimeter dik. Een extra dikke boxspringmatras past vaak niet in het mechanisme.
- Combinatie met bureau: sommige modellen hebben een inklapbaar werkblad dat automatisch wegklapt zodra je het bed naar beneden laat zakken. Handig als je, net als in de ideale bachelor desk setup, je werkplek en slaapplek in dezelfde kamer combineert.
Combineer met meubels die ook meewerken
Een wandbed lost het grootste probleem op, maar de rest van de kamer moet wel meebewegen. Een vaste bank die de helft van de muur inneemt, werkt averechts als je net ruimte hebt gewonnen. Kies liever voor losse, lichte stukken die je makkelijk verschuift, of voor een modulaire bank die je naar elke indeling kunt aanpassen. Zet een paar planten of een vloerlamp op de plek waar overdag je bed hoorde te staan, en de kamer voelt meteen af, niet als een slaapkamer die toevallig ook een zithoek heeft.
Dit is de kamer die je terugkrijgt
Het verschil zit niet in vierkante meters, maar in wat die meters overdag doen. Zodra je bed uit het zicht verdwijnt, hoef je niet meer te kiezen tussen een nette kamer en een plek om te slapen. Je krijgt gewoon beide, in dezelfde ruimte, zonder dat de een de ander in de weg zit. Voor een eenkamerappartement is dat precies het verschil tussen een kamer waar je door moet en een kamer waar je graag bent.